Fil Gibi Hisset: Hafızayı Geliştirmenin 10 Yolu

27 Haziran 2020

Anılarımız bize kim olduğumuzu hatırlatan ayrılmaz parçalarımız. Hep aynı kalacağını düşünsek de maalesef ki yaşlandıkça etkisini yitirebiliyor. Fakat moralleri bozmak yok. Şükürler olsun ki, bilim adamları kırış kırış olduğumuzda bile beyindeki sinir hücrelerinin her gün kendini yenileyebilmesi hakkında her gün daha fazla araştırma yapıyorlar (en azından öyle umuyoruz). Aslında bilim adamları bellek kapasitesinin sabit olmadığını, bilakis plastik gibi şekillendirilebilir olduğunu keşfetmişler. Bu kavram nöroplastisite olarak geçiyor. Nöroplastisitenin hatırına beynimize her gün biraz daha egzersiz yaptırmak her zaman iyi bir fikir!

Hafızaya dair yeteneklerimizi dinç tutabilmek adına 10 tane önerimiz var: 

1. Altın Kural: Yeni Bir Şeyler Öğren 

Hafızayı güçlendirme tekniklerinden en değişmez fakat belki de en önemli tavsiyedir yeni bir şeyler öğrenmek. Tıpkı vücudumuza yaptırdığımız push-up’lar, uzun yürüyüşler ve tüm egzersizler gibi yeni bir şey öğrenmek de zihniniz için adeta bir fitness antrenmanı. Beyni sürekli bir şey öğrenmeye yöneltmek hafızayı güçlendirmek için en iyi yöntemlerden biri.
Öğrenecek çok şey var, fakat dikkat etmeniz gereken nokta şu: aktiviteyi seçerken önemli olan sizi konfor alanınızdan dışarı çıkarması ve tüm dikkatinizi vermek isteyeceğiniz bir konu olması. Bu seramik yapmayı öğrenmek, Sudoku oynamak veya yeni bir dil öğrenmek olabilir. Yeter ki yeni bir şey olsun. 

2. Kısaltmaları, Akronimleri, Şifrelemeyi Dene 

Bu taktik lise yıllarından kalma olabilir, fakat %100 işe yaradığının garantisini verebiliriz. Coğrafya dersinde göllerin adını ezberlerken hep yakınındaki şehirlerle bir şekilde eşleştirme yapardım. Örneğin güzide ülkemizdeki Çıldır Gölü’nün şu an Ermenistan yakınlarında olduğunu biliyorum, çünkü lisedeyken kafamda “Ermeniler çıldırdı” şeklinde kodlama yapmıştım, tamamen uydurma bir şekilde. 

Akronimler de başka işe yarayan bir taktik. Yani aklınızda tutmak istediğiniz kelimelerin baş harflerini birleştirerek yeni bir kelime yaratmak. Ezberci sistemde okumuş bir öğrenci olarak bunların hepsini başarılı bir şekilde uyguladığımı üzülerek fark etmiş bulunuyorum. 

3. Her Derdinde Google’a Koşma

Teknoloji çok güzel bir nimet ama bir yere kadar. Zihinsel tembellik yaratabilen bu teknolojiden yararlanmadan hemen önce hatırlamak istediğiniz bilgileri önce beyninizde bir tarayın. Bu süreç beyindeki sinirsel yolları güçlendirmeye yardımcı olur.  

4. GPS’i Kaldırmaya Ne Dersin?

Bir araştırmaya göre sesli yanıt sistemlerine sırtımızı yaslamak beyindeki hafızayla ilintili hipokampus adlı alanı daraltıyor (Hipokampusün hafızadaki rolünü bu yazıda anlatmıştık). Eğer kaybolmadıysanız, ya da bildiğiniz bir yere gidiyorsanız GPS’i devreden çıkarmanızda fayda var. 

5. Kendi Hafıza Sarayını Yarat

Zihin sarayı tekniği genellikle hafıza şampiyonları tarafından kullanılır. Antik Romalılar zamanından beri kullanılan bu teknikte, bir dizi anıyı saklamak için hayali bir mekan yaratırsınız. Adı kadar havalı olan bu sarayı yaratmak aslında çok basit, buradan Zihin Sarayı inşa etmek için gereken tüm ipuçlarını okuyabilirsiniz. 

6. Kendini Meşgul Tut 

Sürekli bir işle meşgul olmak, beynin epizodik (anısal) belleğini korumaya yardımcı olur. Ne demişler; işleyen demir ışıldar. 

7. Düzen, Düzen, Düzen! 

Gün içinde yapacaklarınızı unutuyorsanız, her sabah kalktığınızda -elektronik olmayan bir deftere- checklist yaparak o gün yapacaklarınızı tek tek not almanız hatırlama olasılığınızı artırır. 

8. Düzenli Uyku mu Dediniz?

Her gece aynı saatte yatıp her sabah aynı saatte kalkmak çok zor biliyoruz. Uyku kalitesini artırmak adına bu rutini haftasonu da uygulamanız çok önemli. 

9. Beslenmene Bunları Ekle: 

Güçlü bir beyin için beslenme şart. Hafızanı güçlendirmek için yemen gereken bir şeyler var: 

  • Somon ve Sardalya gibi Yağlı Balıklar (Omega-3)
  • Ceviz & Fındık
  • Kepekli Tahıllar
  • Yeşil Yapraklı Sebzeler
  • Yaban Mersini 
  • Zerdeçal 
  • Avokado 

10. Beslenmenden Bunları Çıkar: 

Hafızaya direkt etkileri var mıdır bilinmez, ama beyne iyi gelmeyen besinlerin hafızaya da iyi gelmeyeceği aşikar. 

  • Şeker
  • İşlenmiş gıdalar
  • Tereyağı
  • Kırmızı et
  • Kızarmış yiyecekler
  • Tuz

KAYNAKLAR: 

https://www.healthline.com/health/how-to-improve-memory#1

https://www.verywellmind.com/great-ways-to-improve-your-memory-2795356

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *