Fotografik Hafıza Nedir?

27 Haziran 2020

Bazen bir fotoğrafa ne kadar uzun süre bakılabilirse o kadar bakarsınız. O fotoğraftaki detaylar yıllarca ve yıllarca hafızanızdan çıkmaz. Peki fotografik hafıza tam olarak böyle bir şey midir? Bakılan bir fotoğrafı veya görseli tüm detaylarıyla mükemmel bir şekilde hatırlamak mümkün olabilir mi? Fotografik hafıza gerçek bir şey mi?

Eidetik Bellek Nedir? 

Eidetic görüntü zihninizden kaybolmadan önce birkaç dakikaya kadar gözünüzün önünde kalan capcanlı bir görüntüdür. Eidetik hafıza bazı kaynaklara göre yetişkinlerde çok nadir, çocukların ise %2 ila %10 kadarında görülebilen bir fenomen. Fakat bu da demek değildir ki eidetik hafızaya sahip olan çocukların mükemmel hafızaları var. Peki sonra ne oluyor? Eidetik anılardaki detaylar o birkaç saniye veya dakikadan sonra değişebilir, tamamen yok olabilir, kısa-süreli veya uzun süreli hafızaya aktarılabilir.

Eidetik belleğe sahip olduğunu düşünen insanlar “Picture Elicitation Method” olan Görsel Çıkarım Metodu ile test edilebiliyorlar. Bu method şöyle işliyor: deneklere daha önce hiç görmedikleri görseller gösteriliyor ve 30 saniye boyunca görsele bakmaları isteniyor. 30 saniye sonra görsel kaldırılıyor ve katılımcılar görsele hala bakıyormuş gibi ne hatırlıyorlarsa onu aktarıyorlar. Eidetik görüntüler genellikle göz açıp kapayıncaya kadar görsel olarak hafızadan silinebiliyor. Bir kere o görüntü kayboldu mu, bir daha geri getirmek mümnkü olmuyor. Dolayısıyla sonradan hatırlanan parçalar tam olarak gerçeği yansıtmayabiliyor. Beyin bir şekilde tam olarak görülen ve hatırlanan arasında bir köprü kuruyor. Yani, bu demektir ki hafıza bir nevi görülenin yeniden yapılandırılmasını sağlıyor. İşte tam da bu sebepten ötürü eidetik belleğe sahip olan insanları tam olarak test edebilmek mümkün olmuyor. 

Fotografik Bellek Nedir? 

Fotografik hafıza birtakım bilgilerin görselleştirilerek akılda tutulduğu görsel hafıza alanıdır. Fotografik belleği beynimizle screenshot almaya ve daha sonra tüm detaylarıyla birlikte hatasız olarak hatırlayabilmeye benzetebiliriz. Ancak, fotografik hafıza da bilim dünyasında tartışmalara yol açan bir bellek türü. Bazı kaynaklar bu hafıza türünün tamamen kanıtlanamayan bir olgu olduğunu savunuyor. Beynin görsel, uzun süreli anıları tutmak için çok büyük bir kapasiteye sahip olduğunu bilsek de, bu tür bir iddiayı kesin olarak kanıtlamak zordur.

Eidetik Bellek ve Fotografik Bellek Aynı mıdır? 

Eidetik hafıza, fotografik hafızayla çoğu zaman haklı olarak da karıştırılan bir kavramdır. Şunu açıklığa kavuşturalım; ikisi aynı olaylar değil. Daha doğrusu bu iki olayın aynı olup olmadığı tartışmalı bir konu. 

İki hafıza türü de kesin olarak test edilmesi zor türden fenomenler. 

Fotografik Hafızaya Sahip Olup Olmadığınızı Nasıl Anlarsınız? 

Bunu çok basit bir yöntemle test edebiliriz. Örneğin, Google’da rastgele bir ev fotoğrafı bulun ve tüm detaylarını zihninize kazımaya, zihinsel notlar almaya çalışın. Zihninizde evin fotoğrafını çekmeye çalışın ve daha sonra hatırlayabildiklerinizi bir kenara not alın. Bu kadar basit! 

KAYNAKLAR 

https://www.scientificamerican.com/article/is-there-such-a-thing-as/

https://slate.com/technology/2006/04/no-one-has-a-photographic-memory.html

https://www.healthline.com/health/mental-health/how-to-get-a-photographic-memory

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *